ශ්‍රී ලංකාවේ ADHD රෝග විනිශ්චයක් ලබා ගන්නේ කෙසේද? ප්‍රායෝගික මාර්ගෝපදේශය

ඔබට ADHD ඇතැයි සැක කිරීම එක දෙයක් — ශ්‍රී ලංකාවේදී ඒ ගැන ඇත්තටම කුමක් කළ යුතුදැයි දැන ගැනීම තවත් දෙයක්. මෙන්න ප්‍රායෝගික මාර්ගය, පියවරෙන් පියවර.

ADHD හඳුනාගත හැක්කේ කාටද?

ශ්‍රී ලංකාවේ විධිමත් ADHD රෝග විනිශ්චයක් කරන්නේ මනෝ වෛද්‍ය විශේෂඥවරයෙකු (Consultant Psychiatrist) විසිනි. සායනික මනෝ විද්‍යාඥයින්ට රෝග විනිශ්චයට උපකාරී වන සවිස්තර ඇගයීම් කළ හැකි නමුත්, ප්‍රතිකාරයට ඖෂධ ඇතුළත් විය හැකි නම් මනෝ වෛද්‍යවරයෙකු සම්බන්ධ විය යුතුය. ළමයින් සඳහා ළමා රෝග විශේෂඥයින් සහ ළමා මනෝ වෛද්‍යවරුන් ඇගයීම කරයි.

මාර්ගය 1: පෞද්ගලික චැනල් කිරීම (වේගවත්, ගෙවිය යුතු)

• ඕනෑම පෞද්ගලික රෝහලකින් හෝ චැනලින් සේවාවකින් (eChannelling, Doc990, රෝහලේ කවුන්ටරය) මනෝ වෛද්‍ය විශේෂඥවරයෙකු චැනල් කරන්න. "Psychiatrist" ලෙස සොයන්න — යොමු ලිපියක් අවශ්‍ය නැත.
• චැනල් ගාස්තුව සාමාන්‍යයෙන් විශේෂඥ උපදේශන ගාස්තු පරාසයේ (රුපියල් දහස් කිහිපයක්) වේ. පසු හමුවීම් සහ ඇගයීම් අමතරයි.
• බලා සිටීමේ කාලය සාමාන්‍යයෙන් මාස නොව දින කිහිපයකි. කොළඹ, මහනුවර, ගාල්ල සහ බොහෝ ප්‍රධාන නගරවල පෞද්ගලික ප්‍රැක්ටිස් කරන මනෝ වෛද්‍යවරුන් සිටී.

මාර්ගය 2: රජයේ රෝහල් (නොමිලේ)

• සෑම දිස්ත්‍රික් මහ රෝහලකම සහ ශික්ෂණ රෝහලකම මානසික සෞඛ්‍ය සායනයක් / මනෝ වෛද්‍ය ඒකකයක් ඇත. ප්‍රතිකාර නොමිලේ.
• බාහිර රෝගී අංශයට (OPD) ගොස් මනෝ වෛද්‍ය සායනයට යොමු කරන ලෙස ඉල්ලිය හැක, නැතිනම් සායන දිනයේ කෙලින්ම සායනයට යා හැක.
• ජාතික මානසික සෞඛ්‍ය ආයතනය (NIMH, මුල්ලේරියාව) ජාතික විශේෂඥ ආයතනය වන අතර බාහිර රෝගී සායන ද පවත්වයි.
• පෞද්ගලික අංශයට වඩා බලා සිටීම වැඩි, හමුවීම් කෙටි විය හැක — නමුත් විශේෂඥයින්ගේ සායනික මට්ටම සමානයි; බොහෝ දෙනා දෙපද්ධතියේම සේවය කරති.

පළමු හමුවීමට ගෙන යා යුතු දේ

• ASRS v1.1 ස්වයං පරීක්ෂණයේ ප්‍රතිඵලය (මුද්‍රණය කර හෝ තිර රුවක් ලෙස).
• සැබෑ උදාහරණ: රැකියාවේ, අධ්‍යාපනයේ, මුදල් කටයුතුවල, සබඳතාවල නැවත නැවත ඇති වන ගැටලු.
• හැකි නම් ළමා කාලයේ සාක්ෂි — පැරණි පාසල් වාර්තා ("දක්ෂයි නමුත් නොසැලකිලිමත්", "අවධානය යොමු කරන්නේ නැත") ඉතා වටිනවා. ADHD ළමා කාලයේ පටන් ගන්නා නිසා මේ ඉතිහාසය වැදගත්.
• හැකි නම් දෙමාපියෙකු, සහෝදරයෙකු හෝ සහකරු කැටුව යන්න — නැතිනම් ඔවුන්ගේ ලිඛිත නිරීක්ෂණ ගෙන යන්න. පිටත දෘෂ්ටිකෝණයක් වෛද්‍යවරුන්ට වටී.
• වෙනත් රෝග තත්ත්ව සහ ගන්නා ඖෂධ ලැයිස්තුවක්.

ඊළඟට සිදු වන දේ

රෝග විනිශ්චය සායනිකයි: ඔබේ ඉතිහාසය සහ වර්තමාන ජීවිතය ගැන සවිස්තර සම්මුඛ පරීක්ෂණයක්, සමහර විට ඔබට සහ පවුලේ කෙනෙකුට ප්‍රශ්නාවලි. ADHD සඳහා රුධිර පරීක්ෂණයක් හෝ මොළයේ ස්කෑන් එකක් නැත. හඳුනාගත්තොත්, ඖෂධ, කුසලතා පදනම් ක්‍රම සහ ජීවන රටා සැකසුම් වැනි විකල්ප ඇත — ඔබට ගැළපෙන දේ මනෝ වෛද්‍යවරයා සමඟ සාකච්ඡා කරන්න. ශ්‍රී ලංකාවේ උත්තේජක ඖෂධ ලබා ගැනීම සීමිත හා නියාමිත බැවින් ප්‍රතිකාර සැලසුම් පුද්ගලයාට අනුව වෙනස් වේ.

දැන්ම අපහසුතාවක සිටී නම්

ජාතික මානසික සෞඛ්‍ය උපකාර සේවාව 1926 නොමිලේ, පැය 24 පුරාම පිළිතුරු දෙයි. චිත්තවේගීය සහාය සඳහා 1333 (CCCline) ද ඇමතිය හැක. උදව් ලැබීමට රෝග විනිශ්චයක් අවශ්‍ය නැත — මෙම වෙබ් අඩවියේ නොමිලේ මෙවලම් රෝග විනිශ්චයක් තිබුණත් නැතත් ක්‍රියා කරයි.